ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ’ ಎಂಬುದು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಪೋಸ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಡಾವಣೆಯ ಚರಂಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ, ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಿವ್ಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಜನರ ತಾಳ್ಮೆ ಕೆಟ್ಟಾಗ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರೋಣ ತಾಲೂಕಿನ ಈ ಘಟನೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡುವ ಆಶ್ವಾಸನೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಕೊಳಚೆಯ ವಾಸ್ತವದ ನಡುವೆ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾದಿ: ಗ್ರಾಪಂ ಮುಂದೆ ಚರಂಡಿ ಕಸ!
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೋಣ ತಾಲೂಕಿನ ಸೂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ರೋಶದ ಕಟ್ಟೆಯೊಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಬಡಾವಣೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ‘ಉಡುಗೊರೆ’ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದುವೇ ಚರಂಡಿಯ ಕೊಳಕು! ಜನರು ಕೇವಲ ಪೇಪರ್ ಹಿಡಿದು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಂತವನ್ನು ಮೀರಿ, ತಮ್ಮ ಬಡಾವಣೆಯ ಚರಂಡಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಗಲೀಜು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಸವನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯ ಮುಖಮಂಟಪಕ್ಕೇ ಸುರಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಸವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಡಳಿತದ ಜಡತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡ ‘ನಾಗರಿಕ ಅಸಹನೆ’ಯ ಸಂಕೇತ.
“ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯವರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಚರಂಡಿಯ ಗಲೀಜು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣು, ಕಸವನ್ನು ಗ್ರಾಪಂ ಮುಂದೆ ಸುರಿದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.”
ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೌನ ಮತ್ತು ಜನರ ಅಳಲು
ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಬಡಾವಣೆಯ ಜನರ ಈ ಉಗ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಿಂದೆ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಿದ ನರಕಯಾತನೆಯಿದೆ. ಚರಂಡಿಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇಡೀ ಬಡಾವಣೆ ಗಬ್ಬು ನಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಶುರುವಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅಮಾನವೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಪಿಡಿಒ ಬಸವಂತಪ್ಪ ವಡ್ಡರ ಅವರಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಗೋಗರೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೌನ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಯಂತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜನರ ಫೋನ್ ಕರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಜನ್ಯವನ್ನೂ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಉಡಾಫೆಯೇ ಜನರ ಆಕ್ರೋಶ ಬೆಂಕಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
‘ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ’ದ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತತೆ
ಒಂದೆಡೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ‘ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಹೀ ಸೇವಾ’ ಎಂದು ಬೊಬ್ಬಿರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸೂಡಿ ಗ್ರಾಮದಂತಹ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಲ್ಲ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಬೃಹತ್ ನಗರಗಳ ಪ್ರಚಾರದ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಈ ಕೊಳಕು ಚರಂಡಿಗಳು ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಗದದ ಮೇಲಿರುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಬಡಾವಣೆಯ ಹೂಳು ತುಂಬಿದ ಚರಂಡಿಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲದಂತಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ಎಸಿ ರೂಮುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ’ದ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಮಾತ್ರ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಕಾಟದಲ್ಲಿ ದಿನದೂಡುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಪರ್ಯಾಸ.
ಅಧಿಕಾರಿಯ ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಪರಿಹಾರದ ಬದಲು ಪೋಲಿಸ್ ದೂರು?
ಈ ಇಡೀ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಇಒ) ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂದಕೂರ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಬಗೆಹರಿಸದ ತನ್ನ ಇಲಾಖೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಬದಲು, ಅವರು ಜನರನ್ನೇ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ಕಸ ತಂದು ಹಾಕಿರುವವರ ಮೇಲೆ ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ತಿಳಿಸಲಾಗುವುದು.”
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪಂಚಾಯತ್ ಮುಂದೆ ಸುರಿದಿರುವ ಕಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ಜನರೇ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ! ಇದು ಆಡಳಿತದ ಅಟ್ಟಹಾಸವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು? ತಮ್ಮ ಬಡಾವಣೆಯ ಕಸ ತೆಗೆಯಲು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದ್ದವು? “ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು” ಎನ್ನುವ ಇಒ ಅವರಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಿಡಿಒ ಫೋನ್ ಕೂಡ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದಾಗ ಜನರು ಯಾರ ಮುಂದೆ ಗೋಳಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ‘ಕ್ಯಾಚ್-22’ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ.
ಸೂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ. ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಿವಿಗೊಡದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ‘ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಈ ‘ಕಸದ ಉಡುಗೊರೆ’ ಕೇವಲ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಸುರಿದಿದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ನೆನಪಿರಲಿ, ಆಡಳಿತ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವುದಲ್ಲ, ಜನರ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಹಾದಿ ತುಳಿಯುವುದು ಸರಿಯೇ? ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ.
