ಸುಗಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಹಿಂದಿನ ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳು!

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಿರಿಕಿರಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೈಸ್ (NICE) ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಗ್ನಲ್ ರಹಿತ ಸುಗಮ ಪ್ರಯಾಣ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಈ ಹೊಳಪಿನ ಹಾದಿಯ ಹಿಂದೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಹಗರಣ, ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕೆಸರೆರಚಾಟದ ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದಲೂ ವಿವಾದಗಳ ಸುಳಿಯಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿದ್ದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನಲಾದ ಲೂಟಿಯ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಕೇವಲ 41 ಕಿ.ಮೀ ಮಾತ್ರ!

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಂದಿ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ (NICE) ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ 1995ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಸಹಿ ಮಾಡಿತ್ತು.

• ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯ: ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಐದು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 258 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕಿತ್ತು.

• ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿ: ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾಗಿ 30 ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಈವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವುದು ಕೇವಲ 41 ಕಿ.ಮೀ ರಸ್ತೆ ಮಾತ್ರ! ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಿರುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಹಳಿ ತಪ್ಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವಿಳಂಬವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮದ ಆರೋಪ

ಯೋಜನೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಟೋಲ್ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಈ ನೈಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ **”ಅನಧಿಕೃತ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹ”**ದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

• ಸಂಪೂರ್ಣ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸದೆಯೇ ಜನರ ಹಣವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ.

• ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಕಿಡಿಕಾರಿವೆ. ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕೊರತೆಯು ಈ ಹಗರಣದ ಆಳವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ‘ಖಡಕ್’ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಫಾರೆನ್ಸಿಕ್ ಆಡಿಟ್ ಅಗತ್ಯ

ನೈಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತಳೆದಿದೆ. ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ಸರ್ಕಾರದ ಮೌನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. “ಸರ್ಕಾರವೇ ಸ್ವತಃ ಈ ಅಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದಂತಿದೆ” ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಡಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ರಮಗಳ ಆಳವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಫಾರೆನ್ಸಿಕ್ ಆಡಿಟಿಂಗ್ (Forensic Auditing) ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.

“ಈ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನ ಹಾಗೆ ಬಿಡಲಾಗದು, ಕೋರ್ಟ್ ಮೂಖಪ್ರೇಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕೂರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.” – ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಭೂ ದಾಹ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಎಸಗಿದ ವಂಚನೆ

ನೈಸ್ ವಿವಾದದ ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಮುಖವೆಂದರೆ ಅದು ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ “ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರ”.

• ಭೂಮಿಯ ನಗದೀಕರಣ: ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 20,000 ಎಕರೆಗೂ ಅಧಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

• ಜಂಟಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಒಪ್ಪಂದ (JDA): ರಸ್ತೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ‘ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಗದೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ’ (Monetized property).

• ಸಾವಿರಾರು ರೈತರಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗದೆ ಜನರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ರೈತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ಭೂ ದಾಹ’ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ದಶಕಗಳ ಸಮಿತಿ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದ ವೈಫಲ್ಯ

ನೈಸ್ ಅಕ್ರಮಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಹಲವು ಸಮಿತಿಗಳು ರಚನೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಧೂಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿವೆ.

• ಟಿ.ಬಿ. ಜಯಚಂದ್ರ ಸಮಿತಿ (2016): ಈ ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ 392 ಪುಟಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆದು, ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 1,100 ಎಕರೆ ಜಮೀನನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ ಶೂನ್ಯ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಬಸವರಾಜ್ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಉಪಸಮಿತಿ: ಈ ಸಮಿತಿಯು ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸದೆ ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡಿತು.

• ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮಿತಿಗಳು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಾ. ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಉಪಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2024ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಕೆ.ಎಚ್. ಮುನಿಯಪ್ಪ, ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐವರು ಸಚಿವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯು ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಮಿತಿಗಳಾದರೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ವಾಕ್ಸಮರ

ಈ ವಿವಾದವು ಈಗ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಹಳೆಯ ವೈಷಮ್ಯಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು, “ನೈಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಲಪಟಾಯಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ” ಎಂದು ನೇರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಶೋಕ್ ಕೇಣಿ ಅವರು, “ಯಾರೋ ಬಾಯಿ ಬಂದಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ನಾನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾನೂನನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಹಾರಿಕೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ನೈಸ್ ರಸ್ತೆ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನ ಮತ್ತು ರೈತರು ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 41 ಕಿ.ಮೀ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ 20,000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಪರಾಟದ ನಂತರವಾದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಈ ‘ನೈಸ್ ಜಾಲ’ವನ್ನು ಬೇಧಿಸುತ್ತದೆಯೇ?

ಅಂತಿಮ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಲಾಭವೇ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?