ಸ್ವಮೂತ್ರಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕಾರಣಿ? ಗಾಂಧಿಜೀ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಸಾವರ್ಕರ್ ನನ್ನು ಪಾರು ಮಾಡಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಯಾರು ಗೊತ್ತೇ!?
ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಉತ್ತರ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ!
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ವೈರತ್ವ ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾದ “ನಿಶಾನ್-ಎ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್”
ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತ್ತು ಎಂದರೆ ನೀವು ನಂಬಲೇಬೇಕು!
ಅವರೇ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಧಾನಿ, ಹಠಮಾರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ
ಒಂದೆಡೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ “ಭಾರತರತ್ನ” ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಇವರು. ಆದರೆ, ಇವರ ಇಡೀ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಕುತೂಹಲ, ರೋಮಾಂಚನ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅವರ ಜೀವನದ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ರಾ’ (RAW) ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಬಿರುಗಾಳಿ!
1977 ರಲ್ಲಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ದೇಶದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ರಾ’ (RAW) ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು. ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಅವರು ‘ರಾ’ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಫೋನ್ ಕರೆಯಿಂದ!
ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ “ಕಹುಟಾ” ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಣುಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತದ ‘ರಾ’ ಏಜೆಂಟರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಈ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರು. ಈ ವಿಷಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದರು. “ನಾವು ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಹಾಕಬಾರದು” ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ತತ್ವವಾಗಿತ್ತು.
ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜನರಲ್ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹವಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಿಯಾ ಅವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಫೋನ್ ಮಾಡಿದ ದೇಸಾಯಿ, “ನೀವು ಕಹುಟಾದಲ್ಲಿ ಅಣುಬಾಂಬ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದೆ!” ಎಂದು ಬಿಟ್ಟರು.
ಅಷ್ಟೇ! ಈ ಒಂದು ಕರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತದ ‘ರಾ’ ಏಜೆಂಟರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದಯಾಮರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಂದುಹಾಕಿತು. ಈ ಒಂದೇ ಒಂದು ಘಟನೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತದ ಇಡೀ ಗುಪ್ತಚರ ಜಾಲವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ “ಸಹಾಯ”ಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಂತರ 1990 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ‘ನಿಶಾನ್-ಎ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ! - ಗಾಂಧೀಜಿ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾವರ್ಕರ್ ಖುಲಾಸೆ: ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವೇನು?
1948 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು ಕಾನೂನಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಅಂದಿನ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಕೆಲವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರಣವಾದವು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದ ಮತ್ತೊಂದು ಕರಾಳ ಸತ್ಯ.
ಬಂಧನಕ್ಕೆ ನಿರಾಕರಣೆ:
ಜನವರಿ 30 ರಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಹತ್ಯೆಯಾಗುವ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಮುನ್ನವೇ (ಜನವರಿ 20, 1948) ದೆಹಲಿಯ ಬಿರ್ಲಾ ಹೌಸ್ನಲ್ಲಿ ಮದನ್ಲಾಲ್ ಪಹ್ವಾ ಎಂಬಾತ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ವಿಫಲ ಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದನು. ಪೊಲೀಸರು ಆತನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಈ ಸಂಚಿನ ಹಿಂದೆ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಆತ ಬಾಯಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಬಾಂಬೆ ಸಿಐಡಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೆ.ಡಿ. ನಾಗರವಾಲಾ ಅವರು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಬಳಿ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದರು. ಆದರೆ, “ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರೆ ಇಡೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ನಿಮಗೇನಾದರೂ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಿದೆಯೇ?” ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇಸಾಯಿ ತಕ್ಷಣದ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ:
ಗಾಂಧೀಜಿ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಸಹ-ಸಂಚುಗಾರ ಎಂದು ಬಂಧಿಸಿ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ವೇಳೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು, ಸಾವರ್ಕರ್ ವಕೀಲರ उलट ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ, “ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಸಂಶಯಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಮದನ್ಲಾಲ್ ಪಹ್ವಾ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಬಲವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪುರಾವೆಗಳು ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ಸಚಿವರೇ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ “ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾನೂನು ಅಸ್ತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡರು.
ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಆಂತರಿಕ ನಂಬಿಕೆ:
ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದಿದ್ದ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರಿಗೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರೇ ಈ ಹತ್ಯೆಯ ಸಂಚಿನ ಹಿಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು! ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಬಳಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. - 1969 ರ ‘ಕಪೂರ್ ಕಮಿಷನ್’ ತನಿಖೆಯಲ್ಲೂ ಹತ್ಯೆಗೂ ಮುನ್ನ ಗೋಡ್ಸೆ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟೆ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಸಾವರ್ಕರ್ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು.
- ವಿಲಕ್ಷಣ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ರಾಜಕಾರಣಿ!
- ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಂದಲೂ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮದ್ಯಪಾನ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ (Urine Therapy) ವಿಚಿತ್ರ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿಯೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು!
- ತಮ್ಮ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ 2 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟೇ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ, ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿದುಹೋದರು.
